De onbegrijpelijke droom en de compensatie theorie

Blog Liesbeth De vorige column handelde over het Jungiaanse begrip, ‘de initiale droom’. Vaak, maar lang niet altijd, is deze droom verbazend doorzichtig vindt Jung. Maar dat blijft niet zo. Jung zegt er het volgende over, ‘ Als het analytische werk vordert verliezen de dromen al snel hun duidelijke karakter. Wanneer ze dat wel behouden, dan kunnen we er zeker van zijn dat de analyse nog niet tot een wezenlijk deel van de persoonlijkheid is doorgedrongen. In de regel worden dromen snel na het begin van de behandeling ondoorzichtiger en vager, waardoor hun interpretatie moeilijker wordt. Dat laatste komt ook doordat soms al snel het niveau wordt bereikt waarop de therapeut de situatie niet meer overziet.’( Jung, dromen, 2001, blz 101). Hoe kunnen we nu zo goed mogelijk omgaan met de onbegrijpelijke droom? Het is in de eerste plaats van belang dat de therapeut zijn ‘niet begrijpen’ op tijd inziet. Daarnaast is het belangrijk dat de therapeut weet dat eenzijdig begrijpen zinloos is. Dus als de hij de droom wel begrijpt maar de cliënt niet, is het nutteloos om te proberen de cliënt te overtuigen. De cliënt zal zich, of niet laten overtuigen waarop de therapeut hem misschien zal verwijten weerstanden te hebben, of hij zal zich wel laten overtuigen maar in dat geval is alleen maar zijn intellect overtuigd. Terwijl het veel beter is als de cliënt rustig naar een nieuwe waarheid toe kan groeien zodat zijn gevoel bereikt wordt, iets wat veel dieper gaat en een sterker effect heeft. Tenslotte, wanneer de eenzijdige interpretatie van de therapeut alleen maar gebaseerd is op een theorie of een mening...

Jung en dromen, de initiale droom

Blog Liesbeth De Zwitserse psychiater C.G. Jung (1875 – 1961) heeft zich gedurende zijn lange carrière intensief met dromen bezig gehouden. Hij beschouwde de droom als middel tot het opsporen en bewust worden van tot dan onbewuste inhouden. Deze inhouden zag hij als belangrijk voor de verklaring of de behandeling van een neurose (het woord neurose wordt hier gebruikt zoals Jung dat doet in zijn werk) . Maar (in tegenstelling tot Freud) zie hij dromen niet alléén als een instrument om de oorzaken van een neurose mee te ontdekken, hij is van mening dat de droom daarnaast een prognose over het ziekteverloop en een therapeutische suggestie kan bieden. Vooral initiale dromen - dromen uit het allereerste begin van de psychotherapeutische behandeling - kunnen deze drie onderwerpen combineren. Een bekend voorbeeld hiervan is ‘De man met hoogteziekte’. Een man in een leidende positie komt Jung consulteren. Hij leidt aan angsten, onzekerheid, duizeligheid en soms tot misselijk wordens toe, aan sufheid en benauwdheid. Jung ziet – als Zwitster - de gelijkenis met bergziekte. Deze patiënt heeft een bijzonder succesvolle carrière achter zich. Hij is geboren als zoon van een arme boer en heeft zich door zijn grote ijver en begaafdheid opgewerkt op de maatschappelijke ladder tot hij een leidende functie bereikte. Op het moment dat hij Jung raadpleegt heeft deze man de kans op een nóg hogere positie ware het niet dat een neurose tussenbeide komt met alle bovengenoemde symptomen. De patiënt kwam ook met twee dromen van de laatste nacht voorafgaand aan het eerste consult. De eerste droom luidde: ‘Ik ben weer in het kleine dorp waar ik ben geboren....